Διάκριση φύλου στις καρδερίνες
Sexing Goldfinches


Ένα ζήτημα που ταλανίζει όσους ασχολούνται με την αναπαραγωγή της καρδερίνας είναι η διάκριση του φύλου στις καρδερίνες ώστε να δημιουργήσουν τα ζευγάρια τους εν όψη της αναπαραγωγικής περιόδου, καθώς και την αναγνώριση του φύλου των ανήλικων καρδερινών. Η διάκριση του φύλου στις καρδερίνες είναι αρκετά δύσκολη διαδικασία, ιδιαίτερα για ανθρώπους αρχάριους στην εκτροφή του είδους αυτού. Ωστόσο υπάρχουν ορισμένες μέθοδοι οι οποίες συνηγορούν στο διαχωρισμό του φύλου τους, τόσο στα νεαρά όσο και στα ενήλικα άτομα του είδους. Για τη διάκριση του φύλου δεν αρκεί μόνο μία ένδειξη, αντιθέτως πρέπει να ληφθούν υπόψιν τα περισσότερα, αν όχι όλα, στοιχεία ώστε να διεξαχθεί ένα ασφαλές συμπέρασμα.


Ενήλικες καρδερίνες

Διαχωρισμός φύλου με βάση τη μάσκα και τις ρινικές τρίχες: Η πιο διαδεδομένη μέθοδος διαχωρισμού φύλου στις καρδερίνες είναι η μάσκα του πουλιού. Αν η μάσκα εκτείνεται πέρα από το μάτι σε μήκος ίσο ή μεγαλύτερο του μισού του πλάτους του ματιού τότε πρόκειται για αρσενική καρδερίνα, συνήθως 2mm και παραμένει εκεί μέχρι τα μαύρα φτερά του στέμματος στο πάνω μέρος του κεφαλιού. Αν η μάσκα σταματάει πίσω από το μάτι ή εκτείνεται σε μήκος μικρότερο των 2mm και παραμένει πίσω από το μάτι μέχρι και το σημείο ένωσης με τα μαύρα φτερά του στέμματος τότε πρόκειται για θηλυκή καρδερίνας. Οι ρινικές τρίχες είναι επίσης ένας τρόπος διάκρισης του φύλου αφού τα αρσενικά έχουν μαύρες τρίχες ενώ τα θηλυκά υπόλευκες και γκριζωπές τρίχες. Προσοχή ωστόσο αφού οι ρινικές τρίχες αντικαθιστώνται τελευταίες τόσο στις νεαρές καρδερίνες κατά την πρώτη τους πτερόρροια όσο και στις ενήλικες, γεγονός που μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μέχρι το Δεκέμβριο.


Διαχωρισμός φύλου με βάση τα μικρότερα φτερά στις φτερούγες των πουλιών (lesser coverts): Τα συγκεκριμένα φτερά στα αρσενικά είναι μαύρα, πολύ συχνά με καφέ τελείωμα στην άκρη τους, ενώ στα θηλυκά είναι κυρίως καφέ. Ωστόσο, πολλοί δε θεωρούν τη συγκεκριμένη μέθοδο αρκετά αξιόπιστη αφού οι περισσότερες καρδερίνες φέρουν ενδιάμεση μορφή στα φτερά αυτά. Έχει παρατηρηθεί πως πουλιά που έχουν και κίτρινα φτερά στο σημείο αυτό είναι συνήθως αρσενικά ( * στη φωτογραφία).


Διαχωρισμός φύλου με βάση το στέμμα: Το στέμμα στις αρσενικές καρδερίνες είναι συνήθως μαύρο χωρίς καφέ φτερά ενδιάμεσα σε αντίθεση με τα θηλυκά που υπάρχουν καφέ φτερά διάσπαρτα στα μαύρα φτερά. Ωστόσο, αυτή μάλλον είναι η εξαίρεση στον κανόνα αφού είναι πολύ συνηθισμένο τα αρσενικά να έχουν καφέ φτερά στο στέμμα τους. Όπως αναδεικνύεται και στην εικόνα, υπάρχει τρομερή ποικιλία στο σχήμα και το πλήθος των καφέ αυτών φτερών που καθιστά δύσκολο το διαχωρισμό του φύλου βασιζόμενοι μόνο σε αυτό το στοιχείο.
Διαχωρισμός φύλου με βάση το
σχήμα του ράμφους: Οι αρσενικές καρδερίνες τείνουν να έχουν πιο κυρτό ράμφος σε σύγκριση με τις θηλυκές του είδους, οι οποίες έχουν συνήθως πιο ίσιο ράμφος. Αρκετά λεπτομερής παρατήρηση που συνήθως δε μπορεί να οδηγήσει σε βέβαιο συμπέρασμα, ιδιαίτερα αν δεν υπάρχουν άλλες καρδερίνες εξακριβωμένου φύλου στο χώρο ώστε να υπάρξει σύγκριση. Ως μέθοδος θεωρείται αρκετά αναξιόπιστη.


Ανήλικες καρδερίνες

Διαχωρισμός φύλου με βάση το μήκος των φτερών: Αν και ως μέθοδος, το μήκος της φτερούγας, μπορεί να εφαρμοστεί και στις ενήλικες καρδερίνες, είναι ένας από τους λιγοστούς τρόπους διάκρισης του φύλου στα ανήλικα άτομα. Για να χαρακτηριστεί σίγουρα μία καρδερίνα ως αρσενική τότε πρέπει το μήκος της φτερούγας της να ξεπερνά τα 79mm (7,9 εκατοστά) ενώ για να χαρακτηριστεί ως θηλυκό πρέπει το μήκος να είναι μικρότερο των 76mm (7,6 εκατοστά). Κάθε ενδιάμεση κατάσταση οδηγεί σε αμφιλεγόμενα συμπεράσματα και πρέπει να ληφθούν υπόψιν άλλα στοιχεία.

Διαχωρισμός φύλου με βάση το
σχήμα του ματιού: Μία αρκετά δύσκολη μέθοδος διάκρισης του φύλου είναι το σχήμα του ματιού. Τα αρσενικά τείνουν να έχουν πιο στρόγγυλο σχήμα ματιού, ενώ τα θηλυκά πιο οβάλ. Σε κάθε περίπτωση τα συμπεράσματα δεν είναι βέβαια για τον ίδιο λόγο που επεξηγήθηκε και στο διαχωρισμό του φύλου με βάση το σχήμα του ράμφους.


Σε καμία περίπτωση δε μπορεί να διεξαχθεί σαφές συμπέρασμα λαμβάνοντας μόνο μία ένδειξη από τις παραπάνω. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις ενώ η πλειοψηφία των ενδείξεων συνηγορεί σε ένα από τα δύο φύλα, τελικά ένα και μόνο στοιχείο επιβεβαιώνει το πραγματικό φύλο τους. Και μην ξεχνάτε: Ό,τι γεννάει αυγό είναι θηλυκό. Αν δε τα αυγά εκκολαφθούν, τότε πρόκειται για ένα ζευγάρι οπότε σε ό,τι και να καταλήγουμε οπτικά δεν έχει σημασία.

Ακολουθεί παρακάτω μία εικόνα για να κατανοήσουμε τη δυσκολία της αναγνώρισης του φύλου σε αυτά τα πουλιά. Αρχικά, η κόκκινη μάσκα εκτείνεται λίγο πίσω από το μάτι σχεδόν στο ύψος της άκρης του, ενώ κοντά στο στέμμα από τη δεξιά πλευρά του προσώπου προεξέχει λίγο, ακόμη τείνει προς την άποψη πως είναι θηλυκό. Το στέμμα δεν αποτελείται μόνο με μαύρα φτερά αλλά υπάρχουν αρκετά διάσπαρτα καφέ φτερά γεγονός που συνηγορεί πως πρόκειται για θηλυκή καρδερίνα. Τέλος, τα φτερά στις φτερούγες είναι τόσο μουντά μαύρα με λεπτή εξωτερική λωρίδα καφέ όσο και μουντά μαύρα με ιδιαίτερα ευρείες λωρίδες. Το μήκος των φτερούγων είναι 78mm, αν και οριακά εντός του κενού ανάμεσα στα δύο όρια, δε μπορεί να συντελέσει στην αναγνώριση του φύλου. Οι ρινικές τρίχες είναι γκριζωπές-λευκές που συνηγορούν πως είναι θηλυκό. Φτερά ωστόσο πραγματοποιήθηκε test DNA, τα αποτελέσματα του οποίου έδειξαν πως πρόκειται για αρσενική καρδερίνα!



Τέλος, παρατίθεται ένα χρήσιμο βίντεο σχετικά με το διαχωρισμό του φύλου στις καρδερίνες.




Αναφορές:

Περισσότερες πληροφορίες σε μορφή συζήτησης στο νήμα: Διάκριση φύλου στις καρδερίνες
Πληροφορίες και φωτογραφίες: Two-in-a-bush (εδώ και εδώ)
http://aulaenred.ibercaja.es/wp-cont....carduelis.pdf