Καλωσορίσατε στο GreekBirdClub.
  • Follow us on

  • Εορτολόγιο

  • Η κληρονομικότητα στα καναρίνια (ένα άρθρο του Δ. Μώκα )

    ΓΕΝΕΤΙΚΗ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ


    Το σώμα αποτελείτε από πολλά κύτταρα (σύνολο κυττάρων). Κάθε κύτταρο αποτελείτε από τον πυρήνα του και το κυτταρόπλασμα που το περιβάλει . Οι πυρήνες του κάθε κυττάρου στο σώμα έχουν, μεταξύ άλλων,Πρωτεϊνικές ίνες, που ονομάζατε χρωμόσωμα. Ο αριθμός των χρωμοσωμάτων είναι διαφορετικός για κάθε ζωντανό οργανισμό.


    Όλα τα κύτταρα του σώματος έχουν ένα πλήρες σύνολο χρωμοσωμάτων. Στα καναρίνια είναι 84. Μέσα σε αυτά τα 84 χρωμοσώματα, τα δύο χρωμοσώματα διακρίνονται από το χαρακτηριστικό σχήμα και το μέγεθός τους.
    Διαπιστώθηκε ότι αυτά τα χρωμοσώματα καθορίζουν το φύλο του ζώου. Τα ονομάζουμε Χ και Υ χρωμόσωμα. Τα Αρσενικά πουλιά έχουν δύο χρωμοσώματα Χ και τα θηλυκά πουλιά ένα Χ και ένα Υ χρωμόσωμα.
    Σε αντίθεση με τα κύτταρα του σώματος το κύτταρο του σπερματοζωαρίου και το ωαρίου έχουν μόνο τα μισά από τα χρωμοσώματα, συνεπώς 42.
    Αυτή η μείωση κατά το ήμισυ των χρωμοσωμάτων συμβαίνει στην ανάπτυξη των κυττάρων του φύλου.

    Έτσι, τα 42 χρωμοσώματα του πατέρα και τα 42 της μητέρας συγκεντρώνονται μαζί κατά τη διάρκεια της γονιμοποίησης και δίνουν ένα σύνολο 84.
    Στο σύνολο των 42 χρωμοσωμάτων του πατέρα υπάρχει μόνο ένα χρωμόσωμα Χ (φύλου) και στο σύνολο των 42 χρωμοσωμάτων της μητέρας υπάρχει ένα χρωμόσωμα φύλου το Χ ή το Υ. Ανάλογα το ποιο θα δώσει η μητέρα
    θα καθορίσει και το φύλο του παιδιού. Αν δώσει το Χ το μικρό που θα γεννηθεί θα είναι αρσενικό ενώ αν δώσει το Υ το μικρό που θα γεννηθεί θα είναι θηλυκό. Έτσι βλέπουμε ότι ο καθορισμός του φύλου των απογόνων είναι
    τελείως τυχαίος.

    Τα χρωμοσώματα αποτελούνται από μακριές μοριακές ίνες μακρο - δεσοξυριβονουκλεϊνικού οξέος, συντομογραφία DNA ( αγγλικά DNA ).


    Ορισμένα τμήματα του DNA μεταφέρουν ορισμένες γενετικές πληροφορίες. Αυτά τα τμήματα που ονομάζονται γονίδια και περιέχει τις γενετικές πληροφορίες. Το DNA - και έτσι η γενετική πληροφορία - έχει σχετικά συχνές αλλαγές, αλλά συνήθως δεν έχουν άμεσες επιπτώσεις για τις συνθήκες διαβίωσης. Μόνο όταν π.χ. ένα διαφορετικό χρώμα, μια αλλαγή στο σχήμα ή μια διαφορετική συμπεριφορά είναι ορατά ή μετρήσιμα, μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα σχετικά με την ύπαρξη και δράση ενός γονιδίου. Τέτοιες αλλαγές ενός γονιδίου το ονομάζουμε μετάλλαξη. Κάθε γονίδιο μπορεί να αλλάξει αρκετές φορές (μεταλλαγμένο) .Τα αλληλόμορφα γονίδια είναι γονίδια που δρουν για το ίδιο γνώρισμα αλλά με διαφορετικό τρόπο.


    Αλληλόμορφα ή ομόλογα γονίδια

    Ι = έντονο φτέρωμα

    Ι+ = χιονέ φτέρωμα




    Για παράδειγμα αν υπάρχουν δύο διαφορετικά γονίδια που ελέγχουν το χρώμα του φτερώματος ενός πουλιού, τότε μεταξύ τους είναι αλληλόμορφα. Τα αλληλόμορφα γονίδια βρίσκονται στην ίδια θέση των ομόλογων χρωμοσωμάτων.
    Το ζευγάρι των αλληλόμορφων συνιστά τον γενότυπο ενώ η έκφραση τους συνιστά τον φαινότυπο. Συνήθως από τα δύο αλληλόμορφα, το ένα επικρατεί έναντι του άλλου και καθορίζει τον φαινότυπο.
    Αυτό το αλληλόμορφο ονομάζεται επικρατές (κυρίαρχο) και το άλλο υπολειπόμενο. Το επικρατές συνήθως το συμβολίζουμε με ένα κεφαλαίο γράμμα, ενώ το υπολειπόμενο με ένα μικρό.

    Αν "Α" είναι το επικρατές αλληλόμορφο που ελέγχει ένα χαρακτηριστικό, το υπολειπόμενο θα συμβολίζεται με "α".

    Οι δυνατοί γενότυποι από τον συνδυασμό των δύο αλληλόμορφων είναι τρεις (ΑΑ,Αα,αα) και οι δυνατοί φαινότυποι δύο (Α,α). Ο φαινότυπος Α εκφράζεται σε δύο περιπτώσεις, για γενότυπο ΑΑ και για γενότυπο Αα αφού το Α είναι επικρατές.
    Αντίθετα ο φαινότυπος α εκφράζεται μόνο όταν έχουμε γενότυπο αα.


    Ομόζυγα. Εδώ για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό του πουλιού ευθύνονται δυο πανομοιότυπα αλληλόμορφα.ΚΟΚΚΙΝΑ



    Ετεροζύγωτο. Μεμονωμένα για ένα δεδομένο χαρακτηριστικό το πουλί έχει δύο διαφορετικά αλληλόμορφα. ΜΠΛΕ - ΚΟΚΚΙΝΟ


    Ας δούμε ένα παράδειγμα. Έστω το αλληλόμορφο που ευθύνεται για το λευκό κυρίαρχο χρώμα. Αυτό είναι επικρατές και συμβολίζεται με Α. Αυτό που ευθύνεται για το λευκό υπολειπόμενο είναι υπολειπόμενο και συμβολίζεται με α.

    Υπάρχουν οι εξής περιπτώσεις:

    Αλληλόμορφα
    γονίδια
    Χαρακτηρισμός


    Έκφραση
    χαρακτηριστικού


    ΑΑ Ομόζυγο άτομο λευκό κυρίαρχο
    αα Ομόζυγο άτομο λευκό υπολειπόμενο
    Αα Ετερόζυγο άτομο λευκό κυρίαρχο

    Προσέξτε την τρίτη περίπτωση του ετερόζυγου ατόμου. Ενώ το άτομο φέρει και το γονίδιο για λευκό κυρίαρχο χρώμα και το γονίδιο για λευκό υπολειπόμενο ωστόσο το χρώμα του είναι λευκό κυρίαρχο. Αυτό γιατί το γονίδιο Α είναι επικρατές και το χαρακτηριστικό του λευκό κυρίαρχο υπερισχύει έναντι του χαρακτηριστικού που ορίζει το υπολειπόμενο α (λευκό υπολειπόμενο).
    Για να εμφανίσει ένας οργανισμός το χαρακτηριστικό που ορίζει το υπολειπόμενο γονίδιο, πρέπει ο οργανισμός να είναι ομόζυγος ως προς το υπολειπόμενο αυτό γονίδιο.

    Τα γονίδια και αλληλόμορφα τους είναι παρόντα σε κάθε χρωμόσωμα .

    Τα γονίδια σε μη - φυλετικό χρωμόσωμα ονομάζονται ( αυτοσωματικά ). Ονομάζουμε αυτή την κληρονομικότητα « ανεξάρτητη από το φύλο » ή « αυτοσωματική κληρονομικότητα
    »

    Ωστόσο, τα γονίδια που βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ , κληροδοτούν τα χαρακτηριστικά του πουλιού με αυτό. Είναι δηλαδή εξαρτώμενα από το Χ- χρωμόσωμα. Αυτό λέγεται « φυλοσύνδετη κληρονομικότητα
    »

    Το Υ χρωμόσωμα του θηλυκού πουλιού έχει επίσης γονίδια και αλληλόμορφα . Ωστόσο, δεν έχουν καμία σημασία για τις εκτιμήσεις μας. Πιθανώς όμως, τα γονίδια του χρωμοσώματος Υ είναι υπεύθυνοι για τα τυπικά
    χαρακτηριστικά των θηλυκών .

    Έχουμε μάθει λοιπόν ποια είναι τα χρωμοσώματα, τα γονίδια και αλληλόμορφα . Αυτή η γνώση είναι απολύτως αναγκαία για τον υπολογισμό των αποτελεσμάτων της εκτροφής μας .


    Επισκόπηση των γνωστών γενετικών παραγόντων






    Kληρονομικότητα κυρίαρχων μεταλλάξεων


    Σε αυτήν την περίπτωση, αρκεί να υπάρχει το μεταλλαγμένο γονίδιο στο ένα χρωμόσωμα του οργανισμού για να φανεί στο φαινότυπο. Προσοχή, το κυρίαρχο δεν αναφέρεται στον τρόπο κληρονομικότητας αλλά στην κυριαρχία ενός μεταλλαγμένου γονιδίου απέναντι σε ένα άλλο. Το κυρίαρχο απλά καταπιέζει τα χαρακτηριστικά του αντίστοιχου γονιδίου και φαίνεται μόνο αυτό. Στις κυρίαρχες μεταλλάξεις πολλές φορές παρατηρείται και ο παράγων θνησιμότητας.
    Αυτό το φαινόμενο προκαλεί ελαττωματικούς γενετικά νεοσσούς που δεν επιβιώνουν. Συμβαίνει μόνο στην περίπτωση που έχουμε ομόζυγο το κυρίαρχο γονίδιο.

    σκουφί (το γονίδιο που ευθύνεται για το σκουφί είναι το h )





    λευκό κυρίαρχο ( μεταλλαγμένο γονίδιο το f )

    Το λευκό κυρίαρχο πρέπει πάντοτε να ζευγαρώνετε με ένα λιποχρωμικό (συνήθως κίτρινο ή κόκκινο)




    λευκό κυρίαρχο Χ λευκό κυρίαρχο δίδει

    50 % λευκά κυρίαρχα
    25 % λιποχρωμικά κίτρινα ή κόκκινα (ανάλογα τον γεννήτορα)
    και το 25 % μη βιώσιμα πουλιά.





    ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΚΤΩΝ (συγκυρίαρχη μετάλλαξη)

    (γονίδιο που ευθύνεται για την μελανίνη είναι το C )



    στικτό Χ στικτό δίνει:

    25 % λιποχρωμικά
    50% στικτά
    και 25 % μελανινικά


    Κυρίαρχα χρώματα ( κίτρινο και κόκκινο κλασικό, μαύρα και καφέ κλασικά)



    το γονίδιο που ευθύνεται για το έντονο είναι το i

    χιονέ Χ έντονο δίνει:

    50 % χιονέ
    50% έντονα


    Το ζευγάρωμα έντονου Χ έντονο παρόλο που δεν συνίσταται γιατί τα ομόζύγωτα έντονα πουλιά παρουσιάζουν υψηλή θνησιμότητα, σκελετικά προβλήματα, προβλήματα φτερώματος κτλ.
    Ορισμένοι εκτροφείς το επιχειρούν καθότι προκύπτουν ορισμένα έντονα άτομα με αμυδρά ίχνη χιονέ φτερών, τέτοια πουλιά συμβάλλουν στην βελτίωση της ποιότητας του πτερώματος των απογόνων.



    κληρονομικότητα υπολειπόμενων αυτοσωματικών μεταλλάξεων


    Σε αυτήν την περίπτωση απαιτείτε να υπάρχει το γονίδιο και στα δύο αντίστοιχα χρωμοσώματα του πουλιού, για να εμφανιστεί η μετάλλαξη στο φαινότυπο. Αν το γονίδιο υπάρχει μόνο στο ένα χρωμόσωμα,
    τότε το πουλί είναι φορέας της μετάλλαξης αλλά δεν την εμφανίζει. Παρόλα αυτά μεταφέρει το γονίδιο και το κληροδοτεί στους απογόνους του, οπότε πολύ πιθανόν να το εμφανίσει κάποιος από αυτούς.

    κληρονομικότητα Λευκού υπολειπόμενου ( μεταλλαγμένο γονίδιο το k )


    1η περίπτωση

    Κανονικό Χ υπολειπόμενο

    όλοι οι νεοσσοί θα είναι ετεροζύγωτοι φορείς του λευκού υπολειπόμενου.




    2η περίπτωση

    φορέας Χ υπολειπόμενο

    50 % φορείς
    50 % λευκά υπολειπόμενα





    3η περίπτωση

    φορέας Χ φορέα

    25 % κανονικά
    50% φορείς
    25% υπολειπόμενα



    4η περίπτωση

    υπολειπόμενο Χ υπολειπόμενο

    Ολοι οι νεοσσοί θα ειναι υπολειπόμενοι.




    κληρονομικότητα κοβαλτίου ( μεταλλαγμένο γονίδιο το ko )


    1η περίπτωση

    κανονικό πουλί Χ κοβάλτιο δίνει :

    όλους τους απογόνους κανονικά πουλιά τα οποία θα είναι φορείς του μεταλλαγμένου γονιδίου ( ko)


    2η περίπτωση

    Πουλί φορέας του γονιδίου Χ κοβάλτιο δίνει:

    50% κοβάλτιο πουλιά
    50 % πουλιά φορείς του γονιδίου



    3η περίπτωση

    φορέας Χ φορέα δίνει :

    25% κοβάλτιο πουλιά
    50% πουλιά φορείς
    25% κανονικά πουλιά


    4η περίπτωση

    κοβάλτιο Χ κοβάλτιο δίνει :

    100% κοβάλτιο πουλιά


    Με την ίδια ακριβώς διαδικασία όπως τα παραπάνω μεταβιβάζετε και η κληρονομικότητα των υπολοίπων υπολειπόμενων μεταλλάξεων όπως :

    2) μετάλλαξη έουμο
    3) μετάλλαξη φαιό
    4) μετάλλαξη τοπάζιο
    5) μετάλλαξη οπάλ
    6) μετάλλαξη όνυχα



    Κληρονομικότητα φυλοσύνδετων μεταλλάξεων


    Όλες οι φυλοσύνδετες μεταλλάξεις, έχουν το μεταλλαγμένο γονίδιο επί του φυλετικού χρωμοσώματος Χ, και είναι όλες υποχωρητικές. Φορείς μιας φυλοσύνδετης μετάλλαξης μπορεί να είναι μόνον τα αρσενικά άτομα.


    Ιβουάρ

    Κανονικό αρσενικό Χ ιβουάρ θηλυκό δίνει :

    50% αρσενικά φορείς ιβουάρ
    50% κανονικά θηλυκά


    αρσενικό ιβουάρ Χ κανονικό θηλυκό δινει :

    50% αρσενικά φορείς
    50% θηλυκά ιβουάρ


    κανονικό αρσ. φορέας Χ κανονικό θηλυκό δίνει:

    25% αρσενικά φορείς
    25 % κανονικά θηλυκά
    25% κανονικά αρσενικά
    25% θηλυκά ιβουάρ



    αρσενικό ιβουάρ Χ θηλυκό ιβουάρ δίνει :

    100% όλους τους νεοσσούς ιβουάρ



    Με την ίδια ακριβώς διαδικασία όπως τα παραπάνω μεταβιβάζετε και η κληρονομικότητα των υπολοίπων φυλοσύνδετων μεταλλάξεων.



    ΧΑΝΙΑ
    ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013

    ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΩΚΑΣ



    Για σχόλια & παρατηρήσεις, κάντε "κλίκ", εδώ





    This article was originally published in forum thread: Η κληρονομικότητα στα καναρίνια (ένα άρθρο του Δ. Μώκα ) started by jk21 View original post
  • Τελευταία Άρθρα